Hans Castorp en de Quarter Life Crisis: een fragment uit mijn Toverbergpraatje

'Niet alleen als anti-held is Hans Castorp voor een nog tamelijk onbestorven lezer aantrekkelijk, maar ook – in bredere zin – als premature vaandeldrager van een uitzonderlijk hedendaags fenomeen vermag hij ons te boeien. De reis van de twintiger Hans Castorp naar Davos en zijn steeds maar uitgestelde verblijf aldaar kan namelijk gezien worden als een Quarter Life Crisis avant la lettre. Voor degenen die niet bekend zijn met dit buitengewoon hedendaagse verschijnsel: de Quarter Life Crisis is een aandoening waaraan veel mensen van tussen de 20 en 30 aan lijden. De maatschappij schrijft je voor dat je in die periode knopen doorhakt inzake een studie, werk, relaties. Zij die ten prooi zijn aan een Quarter Life Crisis hebben daar niet weinig moeite mee. Toevalligerwijs, of misschien juist geheel vanzelfsprekend, ben ik voortreffelijk ingevoerd in deze kwaal aangezien de hoofdpersoon van mijn roman Ik ben Maan ermee worstelt. Dit is wat Maan erover zegt: ‘Misschien is het dit: je bent nog maar net afgestudeerd en je wilt iets van het leven maar het leven wil nog niets van jou. Tegelijkertijd heb je de indruk dat het leven je juist toelacht, terwijl jij het liefst in huilen wil uitbarsten.’ Mogelijk klinkt dit voor velen onder u enigszins merkwaardig; u kijkt vermoedelijk met een gezonde dosis weemoed terug op de tijd waarin u een twintiger was, of u wordt tegenwoordig zo genadeloos gegeseld door een Mid Life Crisis dat u zich die tijd amper nog voor de geest kunt halen. Toch demonstreert De Toverberg voortreffelijk hoe het proces van de Quarter Life Crisis in zijn werk gaat. Zeven jaar lang excelleert Hans Castorp in besluiteloosheid, niet in staat om te bepalen of hij zich langer in het cocon van de ziekte moet verschansen of juist het luxe-sanatorium behoort te verlaten om welgemoed de kordate wereld der gezonde burgers te betreden. Hij kiest er uitsluitend voor geen enkele keuze te maken. Het is niet zo dat hij weigert zich te ontwikkelen of zijn vleugels uit te slaan, geenszins – hij slaagt er alleen niet in de grote stap te zetten die nodig is teneinde dat extra muros te doen, daar waar een direct en banaal contact met de realiteit onvermijdelijk is, daar waar men boodschappen moet doen en rekeningen betalen. Dit alles maakt Hans Castorp bij uitstek tot een icoon van de Quarter Life Crisis (avant la lettre, welteverstaan), en daarmee tot een romanpersonage dat bijzonder relevant is voor de hedendaagse lezer die niet meer dan dertig lentes telt.'