Boeken gelezen afgelopen maand

The Help, Kathryn Stockett
Toen deze roman in Nederland uitkwam, heb ik hem geen blik waardig gegund. Door zijn suikerspinkleurige omslag en de zeer onfortuinlijke titel Een keukenmeidenroman, dacht ik te maken te hebben met een klassiek chicklit werkje. Wel hoorde ik steeds meer over de Amerikaanse roman The Help, en zeker nadat ik de daarop gebaseerde film met zijn heerlijke jaren zestig-styling had gezien, werd ik steeds nieuwsgieriger naar dat boek. Ik ging het lezen en toen pas kwam ik erachter dat dit onwaarschijnlijk spannende, maatschappelijk interessante en psychologisch voortreffelijk doortimmerde boek de originele (Amerikaanse) versie was van het door mij voor chicklit gehouden Een keukenmeidenroman. Anders gezegd: afgezien van de vertaling simpelweg hetzelfde boek. Om een lang verhaal kort te maken: ik weet niet wat de uitgever bezield heeft om deze roman als chicklit in de markt te zetten, want het boek is veel meer, en beter, dan dat.

Heer onder het gepeupel, Tristan Egolf
Het lezen van dit boek was een ware lijdensweg en ik heb er een volle drie maanden over gedaan. Het verhaal is ronduit absurd, en hetzelfde geldt voor de stijl. De hoofdpersonen in de romans van mijn misantropische echtgenoot zijn dartele, pluizige babykonijntjes vergeleken met de uitzonderlijk onsympathieke personages in dit boek. Maar toch was het een geweldige leeservaring: dit boek is zó extreem dwarsig qua vorm en inhoud dat het evenveel irritatie als ontzag oproept. 

Dokter Glas, Hjalmar Söderberg
Waar Heer onder het gepeupel in alles dwars en onvolmaakt is, is Dokter Glas misschien wel de perfecte roman. Het verhaal over een arts die verliefd wordt op een getrouwde patiënte is prachtig verteld en sprankelt door zijn helderheid van taal en thematiek. Er zit geen scène, personage, beschrijving of zinsnede in die niet functioneel is. Dat maakt het niet tot het meest spectaculaire boek op het noordelijk halfrond, maar het vakmanschap van de schrijver is onloochenbaar.

The Handmaid’s Tale, Margaret Atwood
Mijn favoriete boek deze maand, dat ik las voor mijn boekenclub. Ik heb de boeken van Atwood altijd vermeden: een schrijfster waar mijn mede-genderstudenten zó mee wegliepen, kon onmogelijk erg goed zijn. (Ik herinner me nog mijn verbazing en afkeer toen het Opperwezen van de Gender Studies, professor doctor Rosi Braidotti, tijdens een college trots verkondigde dat ze al vijf jaar geen roman meer gelezen had, maar dat terzijde). Dit boek heeft dan ook alles in zich om vreselijk irritant te zijn: oppervlakkig beschouwd is het een uiterst moralistisch toekomstverhaal uit de jaren tachtig in een dagboekachtige vorm. Maar Atwood heeft alle valkuilen van het genre en van een specifieke taal en moraal wonderwel vermeden. Haar kritiek richt zich niet alleen op de feministische usual suspects als religie, voortplantingspolitiek en het ideaalbeeld van de vrouw, maar weet ook prachtig een aantal heilige feministische huisjes te ondermijnen, zoals de vrouwelijke solidariteit. Hoewel hier een in de jaren tachtig geschetst beeld van de toekomst wordt geschapen, zijn de thema’s nog steeds zeer relevant. De echte kracht van de roman zit echter in het feit dat Atwoods stijl en psychologische inzichten even verzorgd en genuanceerd zijn als haar politieke ideeën.